niedziela, 16 lipiec 2017 20:24

Przeciwko eksmisjom na bruk – dokonywanym w majestacie prawa

Wielkopolskie Stowarzyszenie Lokatorów i Federacja Anarchistyczna s. Poznań wydały wspólne oświadczenie w sprawie osób, które jako właściciele mieszkań, tracą prawo do zajmowanego lokalu i nie są chronieni przez ustawę o ochronie praw lokatorów... Czytamy w nim: „Obecnie z tytułu zakupu mieszkania w polskich bankach zadłużonych jest kilkaset tysięcy osób.  Biorąc pod uwagę fakt, iż problem dotyczy również całych rodzin, zauważyć należy, że problem ten może dotyczyć dużo większej liczby mieszkańców (choć dokładne statystyki nie są znane). Na przykład – wg niektórych danych – grupa zadłużonych tzw. frankowiczów liczy ok. 560 tys. osób. W 2000 r. zadłużenie Polaków i Polek z tytułu zakupu mieszkania szacowane było na ok. 9,5 mld zł. (kredyty hipoteczne), obecnie jest to ok. 378 mld zł. Zadłużenie z tego tytułu wzrosło zatem o blisko 3900%, gdy inflacja w tym samym okresie wyniosła ok. 43%. Obciążonych hipotekami jest – wg różnych szacunków – 11-12% gospodarstw domowych.

Wiele zadłużonych rodzin traci prawo do zajmowanego lokalu, który jest jedynym miejscem, gdzie mogą zaspokoić podstawowe potrzeby mieszkaniowe. Bezpośrednią przyczyną utraty mieszkania jest zaprzestanie spłaty kredytu wobec banku lub dewelopera czy innych podmiotów. Utrata płynności finansowej spowodowana jest głównie wysokimi ratami kredytu hipotecznego (często wcześniej denominowanego we frankach). Powody tego stanu rzeczy są różne, np. związane z utratą możliwości zarobkowania wskutek choroby czy innych okoliczności, które są niezależne od kredytobiorców. W momencie braku płynności spłat, dochodzi do licytacji (ogłoszonej przez bank lub inny podmiot, np. dewelopera) oraz utraty prawa do zajmowanego lokalu. Nowy właściciel na podstawie aktu nabycia i przewłaszczenia mieszkania, może – bez konieczności wnoszenia sprawy do sądu – od razu rozpocząć postępowanie przy udziale komornika, który „z marszu” na jego zlecenie dokonuje eksmisji.

Kuriozalny jest w tym przypadku fakt, że osoba/rodzina która straciła prawo do mieszkania na skutek licytacji i przewłaszczenia, nie podlega rygorom ustawy o ochronie praw lokatorów. Oznacza to, że położenie takiej osoby/rodziny – z prawnego punktu widzenia – jest zdecydowanie gorsze, od położenia zadłużonego lokatora, który nie posiada i nigdy nie posiadał tytułu własności do zajmowanego lokum, a np. wynajął go na rynku lub dostał w przeszłości prawo do zajmowanego mieszkania w oparciu o komunalny tryb najmu. Wówczas najemcy podlegają ustawie o ochronie praw lokatorów... i przysługuje im m.in. prawo do lokalu socjalnego. W określanych ustawą okolicznościach, sądy są zobligowane do przyznania lokalu socjalnego (dotyczy to np. osób niepełnosprawnych, kobiety w ciąży, dzieci, bezrobotnych itd.). Wszystkich tego typu lokatorów obejmuje także np. zakaz eksmisji w tzw. okresie ochronnym, czyli zimowym (od 1 listopada do 31 marca). Przepisy te natomiast nie dotyczą osób, które straciły prawo do wcześniej posiadanych przez siebie lokali, na skutek ich przewłaszczenia na rzecz innego właściciela. W takich okolicznościach – w majestacie obowiązujących przepisów – pozbawia się ich nie tylko prawa do lokalu socjalnego, ale także ochrony przed eksmisją w okresie zimowym. Oznacza to, że w polskim prawie dyskryminuje się określoną grupę osób.

Wielkopolskie Stowarzyszenie Lokatorów przyjmuje coraz więcej interwencji w sprawie osób, które utraciły prawo do lokalu w opisanych powyżej okolicznościach i znalazły się w dramatycznej sytuacji życiowej. Dlatego postanowiliśmy wystąpić do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o zajęcie stanowiska w wyżej opisanej sprawie oraz opinię. Zwracamy się też do rządu z żądaniem przeprowadzenia odpowiednich zmian ustawowych w tej kwestii.

Jednocześnie rozpoczynamy kampanię, której głównym postulatem jest objęcie osób tracących prawo do lokali w wyniku przewłaszczenia, ochroną podobną jaka przewidziana jest w pozostałych przypadkach (o których mówi ustawa o ochronie praw lokatorów...). Obecne uregulowania prawne ewidentnie przedkładają prawo własności nad prawo do „dachu nad głową” oraz są korzystne dla banków i deweloperów, kosztem mieszkańców. Sytuacja ta jest nie do przyjęcia.

 

Wielkopolskie Stowarzyszenie Lokatorów. Federacja Anarchistyczna s. Poznań